Kedi ve Köpeklerde İç-Dış Parazit: Belirtiler, Bulaşma ve Korunma

Düzenli iç ve dış parazit uygulaması, kedi ve köpeklerimizi ciddi hastalıklardan korumanın en kolay ve en etkili yoludur. Pire, kene ve bağırsak kurtları çoğu zaman gözden kaçar; ama bu küçük canlılar kansızlıktan kalp kurduna kadar pek çok soruna yol açabilir. Üstelik bazıları evdeki çocuklara ve yetişkinlere de bulaşabilir.

Bu yazıda hangi parazitlerin olduğunu, uygulama aksatıldığında nelerin olabileceğini ve dostunuzu nasıl koruyabileceğinizi anlatıyoruz.

İç parazitler nelerdir?

İç parazitler çoğunlukla bağırsaklarda, bazıları ise kalp ve akciğer gibi organlarda yaşar. En sık karşılaşılanlar şunlardır:

• Yuvarlak solucanlar (Toxocara): Özellikle yavrularda çok yaygındır. Yavrular anneden, süt yoluyla ya da doğumdan önce enfekte olabilir.

• Kancalı kurtlar: Bağırsak duvarına tutunup kanla beslenir, kansızlığa yol açabilir.

• Şerit kurtları: Sıklıkla pire yutulmasıyla bulaşır. Bir türü olan Echinococcus, insanlarda kist hidatik hastalığına neden olur.

• Giardia gibi tek hücreliler: İnatlaşan, tekrarlayan ishallerin sık bir sebebidir.

• Kalp kurdu (Dirofilaria): Sivrisinek sokmasıyla bulaşır, kalp ve akciğer damarlarına yerleşir. Tedavisi zor ve uzun olduğu için korunmak çok daha kolaydır.

Dış parazitler nelerdir?

Dış parazitler deri ve tüylerde yaşar, kanla beslenir ve birçok hastalığı taşır:

• Pireler: Şiddetli kaşıntı ve pire alerjisine yol açar. Yumurtaları halı, koltuk ve yatak gibi ortamlarda aylarca yaşayabilir.

• Keneler: Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında, park ve çimenlik alanlarda yaygındır. Pek çok ciddi hastalığın taşıyıcısıdır.

• Uyuz ve kulak akarları: Tüy dökülmesi, kabuklanma ve kulakta koyu renkli akıntıya neden olur.

• Bitler: Kaşıntı ve tüy kalitesinde bozulmaya yol açar.

• Sivrisinek ve kum sinekleri: Kendileri hayvanda yaşamaz, ama sokarak kalp kurdu ve leishmaniasis gibi hastalıkları bulaştırır.

Uygulama yapılmazsa hangi hastalıklar görülebilir?

Parazit uygulaması aksatıldığında sorun yalnızca kaşıntı ya da kurtla sınırlı kalmaz. Parazitlerin taşıdığı hastalıklar hayvanın sağlığını ciddi biçimde tehdit edebilir, bazıları insanlara da bulaşır.

Kedilerde ayrıca Toxoplasma adı verilen bir parazit görülebilir. Hamilelikte risk oluşturduğu için hamile olanların kum kabını eldivenle temizlemesi ya da bu işi başkasına bırakması önerilir.

Hangi belirtilere dikkat etmelisiniz?

Parazitler her zaman görünür belirti vermez, bu yüzden belirti beklemeden düzenli uygulama önemlidir. Yine de şu işaretleri görürseniz veteriner hekiminize başvurun:

• Sık kaşınma, deriyi ısırma, tüy dökülmesi ya da kabuklanma

• Tüylerde siyah, toz gibi pire dışkısı veya deriye tutunmuş kene

• Dışkıda ya da anal bölgede pirince benzeyen beyaz parçalar

• Popoyu yere sürtme

• İshal, kusma, iştahsızlık ya da yemeğe rağmen kilo kaybı

• Yavrularda şişkin karın ve gelişme geriliği

• Solgun diş etleri, halsizlik, öksürük ve çabuk yorulma

"Kedim evden çıkmıyor, yine de gerekli mi?"

Evet. Hiç dışarı çıkmayan kediler de parazitlerle karşılaşabilir. Pire yumurtaları ve parazit etkenleri ayakkabılarımız, kıyafetlerimiz ve eve gelen diğer hayvanlar aracılığıyla içeri taşınabilir. Sivrisinekler açık pencereden girebilir, çiğ et ya da sinek yakalamak da bulaş yolu olabilir.

Ev kedilerinde risk daha düşüktür, ama sıfır değildir. Bu yüzden uygulama sıklığı farklı olsa da korumaya devam edilmelidir.

Ne sıklıkla yapılmalı?

Uygulama sıklığını hayvanın yaşı, yaşam tarzı ve kullanılan ürüne göre veteriner hekim belirler. Genel çerçeve şöyledir:

• Yavrular: İç parazit uygulamasına erken yaşta başlanır ve ilk aylarda sık aralıklarla tekrarlanır.

• Yetişkinler: İç parazit uygulaması, riske göre genellikle yalnızca ev içinde yaşayanlarda daha seyrek, dışarıyla teması olanlarda daha sık yapılır. Avrupa'daki uzman önerileri, risk taşıyan hayvanlarda yılda en az 4 kez uygulamayı öngörür.

• Dış parazitler: Damla, tablet ya da tasma şeklindeki ürünlerin koruma süresi farklıdır. Korumanın kesintisiz sürmesi için ürünün etki süresi dolmadan yenilenmesi gerekir.

Güvenlik uyarısı: Köpekler için üretilmiş bazı pire-kene ürünleri, içerdikleri permetrin nedeniyle kediler için zehirlidir ve ölümcül olabilir. Köpeğinizin ürününü asla kedinize uygulamayın. Doz hayvanın kilosuna göre ayarlandığı için, internetten alınan ya da önerisi olmadan kullanılan ürünler yerine veteriner hekiminizin belirlediği ürünü kullanın.

Köpekte kene kontrolü yapılması gereken bölgeler

Korunma için pratik öneriler

1. Uygulama tarihlerini takvime ya da telefonunuza not edin, aksatmayın.

2. Yürüyüş dönüşü köpeğinizin kulak arkası, boyun, koltuk altı ve parmak aralarını kene için kontrol edin. Keneyi elinizle sıkmayın, veteriner hekiminizde çıkartın.

3. Kum kabını her gün temizleyin, yürüyüşte dışkıyı toplayın.

4. Yatak, battaniye ve halıları düzenli yıkayıp süpürün. Pire görüldüyse ortamı da temizlemek gerekir.

5. Çiğ et ve sakatat vermekten kaçının.

6. Evdeki tüm hayvanları aynı anda koruma altına alın; korumasız kalan bir hayvan diğerlerine yeniden bulaştırabilir.

7. Hayvanlarla temastan sonra, özellikle çocukların, ellerini yıkamasını sağlayın.

Sonuç

Düzenli iç ve dış parazit uygulaması hem dostunuzun hem de ailenizin sağlığını korur. Tedavisi zor ve masraflı olabilen birçok hastalığın önüne birkaç basit uygulamayla geçmek mümkündür.

Kedinize ya da köpeğinize en uygun parazit programını oluşturmak için Vetmore Veteriner Kliniği olarak Ümraniye Çakmak Mahallesi'nde sizi bekliyoruz. Acil durumlarda 7/24 bize ulaşabilirsiniz: 0507 740 58 50

Bu yazı bilgilendirme amacı taşır ve veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz.